Parafudr

Parafudr Çeşitleri ve Fiyatları

Parafudr, elektrik tesisatını yıldırım düşmesi, şebeke kaynaklı anahtarlama olayları ve ani gerilim yükselmelerinin zararlı etkilerinden koruyan aşırı gerilim koruma cihazıdır. Uluslararası literatürde SPD (Surge Protective Device) olarak da bilinen parafudrlar; konutlardan sanayi tesislerine, veri merkezlerinden güneş enerjisi santrallerine kadar hassas cihazların ve pahalı ekipmanların güvenliği için kritik bir rol üstlenir. KRC Elektromarket parafudr kategorisinde Legrand, Siemens ve Phoenix Contact gibi sektörün önde gelen markalarına ait Tip 1, Tip 2 ve Tip 1+2 parafudr modellerini bir arada inceleyebilirsiniz.

Parafudr Nedir ve Nasıl Çalışır?

Normal çalışma koşullarında parafudr yüksek empedanslı bir durumdadır ve tesisatın işleyişine herhangi bir müdahalede bulunmaz. Anlık bir aşırı gerilim oluştuğunda ise cihazın içindeki varistör (MOV) ya da gaz deşarj/ark aralığı elemanları mikrosaniyeler içinde iletime geçer. Böylece yüksek enerjili darbe akımı, bağlı cihazlara ulaşmadan önce toprak hattına yönlendirilir. Tehlike ortadan kalktığında parafudr yeniden yüksek empedans durumuna döner ve sistem normal çalışmasına devam eder.

Bu sayede elektronik kartlar, PLC ve otomasyon sistemleri, sürücüler, beyaz eşyalar, bilgisayarlar, güvenlik kameraları ve aydınlatma armatürleri gibi gerilim dalgalanmalarına duyarlı ekipmanlar korunur. Doğru seçilmiş bir parafudr, arıza kaynaklı üretim kayıplarının ve yüksek onarım maliyetlerinin önüne geçer.

Parafudr Tipleri

Parafudrlar, karşıladıkları darbe akımının türüne ve tesisattaki montaj noktasına göre sınıflandırılır. Başlıca parafudr tipleri şunlardır:

Tip 1 Parafudr (Sınıf B)

Tip 1 parafudrlar, doğrudan yıldırım düşmesi riskine karşı tasarlanmıştır. 10/350 µs dalga şekline sahip yüksek enerjili yıldırım darbe akımlarını (Iimp) karşılayabilir. Paratoner veya dış yıldırımdan korunma sistemi bulunan binalarda, havai hatla beslenen tesislerde ve ana dağıtım panolarının girişinde kullanılması önerilir.

Tip 2 Parafudr (Sınıf C)

Tip 2 parafudrlar, dolaylı yıldırım etkilerine ve şebekedeki anahtarlama kaynaklı aşırı gerilimlere karşı koruma sağlar. 8/20 µs dalga şeklindeki darbe akımları için tasarlanır ve nominal deşarj akımı (In) ile maksimum deşarj akımı (Imax) değerleriyle tanımlanır. Ana panolar ve tali dağıtım panoları için en yaygın tercih edilen parafudr tipidir.

Tip 1+2 Kombine Parafudr (Sınıf B+C)

Tip 1+2 parafudrlar, tek bir cihazda hem yıldırım darbe akımı hem de aşırı gerilim koruması sunar. Pano içinde yer tasarrufu sağlar, koordinasyon hesaplarını sadeleştirir ve özellikle yıldırım riskinin yüksek olduğu bölgelerde ana giriş panoları için pratik bir çözüm oluşturur.

Tip 3 Parafudr (Sınıf D)

Tip 3 parafudrlar, korunacak cihaza en yakın noktada ince koruma sağlamak amacıyla kullanılır. Tek başına kullanılmaz; mutlaka Tip 1 veya Tip 2 parafudrun ardından, kademeli koruma zincirinin son halkası olarak konumlandırılır.

Etkili bir aşırı gerilim koruması için tek bir parafudr çoğu zaman yeterli olmaz. Kademeli koruma yaklaşımında ana girişteki Tip 1 veya Tip 1+2 parafudr yıldırım enerjisinin büyük bölümünü karşılar, tali panolardaki Tip 2 parafudr kalan enerjiyi sınırlar, Tip 3 parafudr ise hassas cihazların hemen önünde son korumayı sağlar. Bu yapı, her kademenin yükünü azaltarak parafudrların ömrünü de uzatır.

Parafudr Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Tesisatınız için doğru parafudru belirlerken aşağıdaki teknik kriterleri birlikte değerlendirmeniz gerekir:

• Topraklama sistemi: TT, TN-C, TN-S veya TN-C-S sistemleri için farklı bağlantı şemaları ve kutup yapıları gerekir. Ürün açıklamalarında belirtilen TT/TN-S veya TN-C uyumluluğunu mutlaka kontrol edin.
• Kutup sayısı: Monofaze tesisatlarda genellikle 2 kutuplu (1P+N) modeller, trifaze tesisatlarda ise 3 kutup + nötr (3P+N) veya 4 kutuplu modeller tercih edilir.
• Deşarj akımı değeri: 20 kA, 40 kA veya 100 kA gibi değerler, parafudrun karşılayabileceği darbe akımının büyüklüğünü gösterir. Yıldırım riski yüksek bölgelerde ve ana girişlerde daha yüksek değerli modeller seçilmelidir.
• Koruma seviyesi (Up): Parafudrun aşırı gerilimi sınırladığı seviyedir. Up değeri ne kadar düşükse korunan cihazlara ulaşan gerilim o kadar az olur.
• Sürekli çalışma gerilimi (Uc): Şebeke geriliminin üzerinde, tesisattaki olası dalgalanmaları karşılayacak bir değerde olmalıdır.
• Değiştirilebilir modül ve durum göstergesi: Takılabilir kartuşlu modeller, ömrünü tamamlayan modülün pano sökülmeden değiştirilmesine imkân tanır. Görsel gösterge sayesinde parafudrun durumu kolayca takip edilir.
• Uzaktan sinyal kontağı: Otomasyon veya bina yönetim sistemlerine arıza bilgisi aktarmak isteyen tesisler için yardımcı kontaklı modeller avantaj sağlar.

Parafudr Montajında Dikkat Edilecek Noktalar

Parafudrun sağladığı koruma, cihazın kalitesi kadar montajın doğru yapılmasına da bağlıdır. Bağlantı kablolarının mümkün olduğunca kısa tutulması, faz ve toprak iletkenleri arasındaki toplam kablo uzunluğunun yaklaşık 50 cm'yi geçmemesi önerilir. Parafudrun önüne üretici tarafından belirtilen değerde bir yedek sigorta veya devre kesici bağlanmalı, topraklama direncinin düşük ve süreklilik gösterir durumda olduğu periyodik olarak kontrol edilmelidir. Kademeli koruma kurgusunda Tip 1, Tip 2 ve Tip 3 parafudrlar arasında üretici önerilerine uygun mesafe veya koordinasyon elemanları bırakılmalıdır. Montaj ve devreye alma işlemlerinin yetkin bir elektrik tesisatçısı tarafından yapılması hem güvenlik hem de garanti açısından önemlidir.

Parafudr Kullanım Alanları

• Konut ve apartman elektrik panoları
• Fabrika, atölye ve endüstriyel üretim tesisleri
• Veri merkezleri, sunucu odaları ve telekomünikasyon altyapıları
• Hastane, okul ve kamu binaları
• Güneş enerjisi santralleri ve çatı üstü GES uygulamaları
• Otomasyon panoları, asansör ve HVAC sistemleri

Parafudr Markaları: Legrand, Siemens ve Phoenix Contact

KRC Elektromarket'in parafudr kategorisinde yer alan Legrand, Siemens ve Phoenix Contact modelleri; uluslararası standartlara uygun üretimleri, uzun kullanım ömürleri ve güvenilir performanslarıyla öne çıkar. Legrand parafudrlar konut ve ticari yapılarda pratik çözümler sunarken Siemens modelleri endüstriyel panolarda yaygın olarak tercih edilir. Phoenix Contact ise aşırı gerilim koruma alanındaki uzmanlığıyla geniş bir ürün yelpazesine sahiptir.

Kategori sayfasındaki marka, tip ve stok durumu filtrelerini kullanarak ihtiyacınıza uygun parafudru hızlıca bulabilir, ürün sayfalarında teknik özellikleri ve güncel parafudr fiyatlarını inceleyebilirsiniz. Parafudrunuzu tamamlayacak otomatik sigorta ve kaçak akım rölesi ürünleri için şalt malzemeleri kategorimize de göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Parafudr ne işe yarar?

Parafudr, yıldırım düşmesi veya şebekedeki anahtarlama olayları sonucu oluşan ani aşırı gerilimleri toprak hattına yönlendirerek elektrik tesisatını ve bağlı cihazları korur.

Parafudr ile sigorta arasındaki fark nedir?

Sigorta ve devre kesiciler aşırı akım ve kısa devreye karşı devreyi açarak koruma sağlar. Parafudr ise çok kısa süreli aşırı gerilim darbelerini sınırlar. İki ürün birbirinin alternatifi değildir, tesisatta birlikte kullanılır.

Evim için hangi tip parafudr uygundur?

Paratoner bulunmayan standart konutlarda ana panoya monte edilen Tip 2 parafudr genellikle yeterlidir. Binada paratoner varsa veya bina havai hatla besleniyorsa Tip 1 ya da Tip 1+2 parafudr tercih edilmelidir.

Tip 1 ve Tip 2 parafudr arasındaki fark nedir?

Tip 1 parafudr doğrudan yıldırım darbesinin yüksek enerjisini karşılamak için tasarlanır ve ana girişte kullanılır. Tip 2 parafudr ise dolaylı yıldırım etkileri ile anahtarlama kaynaklı aşırı gerilimlere karşı ana ve tali panolarda koruma sağlar.

Parafudr topraklama olmadan çalışır mı?

Hayır. Parafudr aşırı gerilimi toprak hattı üzerinden deşarj ettiği için etkili ve düşük dirençli bir topraklama sistemi, doğru çalışmasının temel şartıdır.

Parafudr ne zaman değiştirilmelidir?

Parafudrun üzerindeki durum göstergesi arıza veya ömür sonu uyarısı verdiğinde modül ya da cihaz değiştirilmelidir. Şiddetli bir yıldırım olayından sonra da parafudrun kontrol edilmesi önerilir.